آيين‌نامه فصل دوم قانون عمليات بانکي بدون ربا

از ویکی‌مبنا
Share/Save/Bookmark
پرش به: ناوبری، جستجو

آیین‌‏نامه فصل دوم قانون عملیات بانکی بدون ربا (بهره)
(تصویب‌نامه شماره 81962 مورخ 1382/10/12)

هیئت وزیران در جلسه مورخ 1362/9/27 بر اساس پیشنهاد وزارت امور اقتصادی و دارایی، ‌آیین‏‌نامه فصل دوم قانون عملیات بانکی بدون ربا (بهــره) مصوب 1362/6/8 مجلس شورای اسلامی را تحت عنوان: «آیین‌‏نامه تجهیز منابع پولی» به شرح زیر، تصویب نمودند.

آیین‌نامه تجهیز منابع پولی

سپرده‏‌های قرض‏‌الحسنه

  • ماده 1ـ بانک‏ ها تحت هر یک از عناوین ذیل، به قبول سپرده قرض‏‌الحسنه مبادرت می‌‏نمایند.
    • الف ـ جاری.
    • ب ـ پس‏‌انداز.
  • ماده 2ـ استرداد اصل سپرده‌‏های قرض‏‌الحسنه توسط بانک‌ها تعهد و تضمین می‏گردد و بانک‌‏ها مکلف‏‌اند، عندالمطالبه اصل سپرده‌‏های قرض‏‌الحسنه را مسترد نمایند.
  • ماده 3ـ بانک‏ها می‏ توانند به منظور تجهیز سپرده‏های قرض‏ الحسنه‌، ‌بدون تعهد و قرارداد با سپرده ‏گذار، هر یک و یا تمام امتیازات ذیل را به سپرده‏ گذاران اعـطاء‌ نمایند:
  1. اعـطای جوایز غیرثابت نقدی یا جنسی.
  2. تخفیف و یا معافیت از پرداخت کارمزد خدمات بانکی.
  3. دادن حق تقدم برای استفاده از تسهیلات اعطایی بانکی. نوع،‌ میزان، حداقل و حداکثر امتیازات مذکور به تصویب شورای پول و اعتبار خواهد رسید.
  • ماده 4‌ـ سپرده‏ های قرض‏ الحسنه جزء منابع بانک محسوب می ‏شود.
  • ماده 5‌ـ از تاریخ اجرای قانون، قبول هر گونه وجه به حساب‏های پس‏انداز موجود مجاز نمی‏ باشد. بانک‏ ها با موافقت صاحبان حساب‏های پس‏انداز موجـود، به تـدریج تا پایان سال 1363، نسبت به تبدیل این حساب‏ها به یکی از انواع سپرده‏ های موضوع ماده (3) قانون اقدام خواهند نمود. با انقضای مدت مذکور، سپرده‏ های پس‏ انداز موجود که تبدیل به عناوین جدید نشده باشند، حساب پس‏انداز قرض‏ الحسنه تلقی خواهند شد.

سپرده‌‏های سرمایه‌‏گذاری مدت‏‌دار

  • ماده 6‌ ـ بانک‏ ها سپرده ‏های سرمایه‏ گذاری مدت‏ دار را به صورت سپرده‏ های سرمایه‏ گذاری کوتاه‌مدت و بلندمدت قبول می‏ نمایند.
  • ماده 7 ـ مدت و سایر شرایط سپرده ‏های سرمایه ‏گذاری کوتاه‌مدت و بلند‌مدت و همچنین امتیازات این قبیل سپرده‏ ها، طبق ماده (6) قانون، به تصویب شورای پول و اعتبار خواهد رسید.
  • ماده 8 ـ بانک‏ ها استرداد اصل سپرده‏های سرمایه‏گذاری مدت‏دار را تعهد و یا به هزینه خود بیمه می‏ نمایند.
  • ماده 9 ـ بانک ‏ها سپرده ‏های سرمایه‏ گذاری مدت‏دار را‌ ـ که در به‌ کار گرفتن آنها وکیل می‏باشند‌ ـ به عنوان منابع سپرده‌گذار، در امور: مشارکت‌، مضاربه، اجاره به شرط تملیک، معاملات اقساطی، مزارعه، مساقات، سرمایه‏ گذاری مستقیم، معاملات، سلف و جعاله مورد استفاده قرار می‏ دهند.
    • تبصره‌ ـ قبول سپرده‏ های سرمایه ‏گذاری مدت ‏دار برای مصرف در یک طرح خاص، طبق مقررات مربوط، مجاز است. شمول حکم ماده (8) در مورد این قبیل سپرده‏ ها، منوط به درج آن در قرارداد مربوطه می ‏باشد.
  • ماده 10‌ـ به هیچ یک از سپرده‏ های دریافتی، تحت عنوان سپرده‏ های سرمایه ‏گذاری مدت‏دار، رقم تعیین شدة از قبل به عنوان سود پرداخت نخواهد شد. منافع حاصله از عملیات موضوع ماده (9) بر اساس قرارداد منعقده، ‌متضمن وکالت،‌ بین بانک و سپرده ‏گذار متناسب با مدت و مبالغ سپرده‏ های سرمایه‏ گذاری، پس از وضع سپرده ‏های قانونی مربوط و رعایت سهم منابع بانک، به نسبت مدت و مبلغ در کل وجوه به‌کار گرفته شده در این عملیات تقسیم خواهد شد.
    • تبصره 1‌ـ حق‌الوکاله به‌کارگیری سپرده‏های سرمایه‏ گذاری از سهم منافـع سپرده‏ گذاران کسر خواهد شد. میزان حداقل و حداکثر حق‌الوکاله به تصویب شورای پول اعتبار خواهد رسید.
    • تبصره 2ـ‌ در قراردادهای منعقده بین بانک و سپرده‌گذار، قید: مصالحه منافع مصرف مشاع سپرده و نحوة محاسبه و پرداخت منافع الزامی است.
  • ماده 11ـ بانک‏ها در تأمین منابع لازم جهت تسهیلات اعطایی ـ عملیات موضوع ماده (9) ـ اولویت به منابع سپرده‌گذار خواهند داد. در صورتی که، مجموع تسهیلات اعطایی موضوع امور ماده (9) کمتر و یا مساوی مجموع سپرده ‏های سرمایه ‏گذاری مدت ‏دار پس از وضع سپرده‏ های قانونی مربوط باشد؛ تمام منافع موضوع این ماده بین سپرده‌گذاران تقسیم خواهد شد. در صورتی که، مجموع تسهیلات اعطایی بانک‏ها برای این امور بیشتر از مجموع این قبیل سپرده‏ ها باشد؛ مابه‏التفاوت سهم، منابع بانک محسوب خواهد شد.
  • ماده 12ـ تمدید سررسید سپرده‏ های ثابت موجود نزد بانک‏ ها از تاریخ سررسید مربوط، تحت همین عنوان مجاز نم ی‏باشد. در هر حال، در صورتی که سپرده‏ های ثابت، ‌که سررسید آنها از پایان اسفند سال 1363 تجاوز نماید و حداکثر تا تاریخ موصوف با موافقت ذی‌نفع به یکی از عناوین جدید موضوع ماده سه قانون تبدیل نگردد، در انقضای مدت مذکور به حساب بستانکاران متفرقه منظور خواهد شد. بانک‏ها مکلف‏اند؛ پس از سررسید، آن دسته از سپرده‏ هایی که تبدیل به عناوین جدید نشده‌اند و همچنین پس از پایان اسفند سال 1363 در مورد کلیه حساب‏های سپرده ثابت موجود در آن تاریخ که به حساب بستانکاران متفرقه منظور شده‌اند، مراتب را حداکثر ظرف مدت یک‏ماه، ‌جهت تعیین تکلیف، ‌کتباً به سپرده ‏گذاران اطلاع دهند.