مدل داده‌ای خدمات مالی

از ویکی‌مبنا
Share/Save/Bookmark
پرش به: ناوبری، جستجو
مدل داده‌ای خدمات مالی

مدل داده‌ای خدمات مالی به عنوان یکی از مدل‌های بنیادی چارچوب اطلاعات مالی و همچنین تشریح دقیق عناصر نه‌گانه تشکیل دهنده این مدل می‌باشد. چارچوب اطلاعاتی بانکداری، شامل سه مدل بنیادی تحت عناوین مدل داده‌ای خدمات مالی، مدل کارکردی خدمات مالی و مدل گردش کار خدمات مالی است. مدل داده‌ای خدمات مالی به این دلیل که در دو مدل دیگر کاربرد دارد و همچنین نقش اساسی در مدل‌های فرایندی و داده‌ای چهارچوب اطلاعات مالی ایفا می‌کند، از اهمیت وافری برخوردار می‌باشد.

مدل داده‌ای خدمات مالی، با هدف ایجاد یک چهارچوب قابل اطمینان و سیستماتیک برای تعریف عناصر اساسی کسب و کار مالی طراحی شده است. این مدل علاوه بر تبیین نظام‌مند اقلام مطرح در حوزه کسب و کار مالی، ابزار مناسبی برای برقراری ارتباط متخصصان صنعت مالی و تحلیل‌گران سیستم است. بدین منظور مدل داده‌ای خدمات مالی با رویکرد داده – محور، خدمات مالی سازمان را تحلیل نموده و آنها را در قالب مفاهیم داده‌ای نه‌گانه طبقه‌بندی کرده است. این مفاهیم داده‌ای عبارتند از: مفهوم داده‌ای قرارداد، جهت‌گیری کسب‌و‌کار، طبقه‌بندی، شرایط، رویداد، اشخاص، مکان، محصول، منبع

مباحث مطرح شده، قابلیت بهره‌برداری برای هر دو گروه متخصصان صنعت مالی و تحلیلگران سیستم فراهم می‌باشد و تسلط به مفاهیم آن به منزله گام ورودی بهره‌برداری از چارچوب اطلاعات مالی برای هر دو گروه بسیار حائز اهمیت می‌باشد.

در ابتدا مدل داده‌ای خدمات مالی به صورت کامل تعریف گردیده و مزایای کاربردی آن مطرح شده است. سپس هر یک از عناصر نه‌گانه مدل به صورت مبسوط در صفحه مربوطه به همراه مثال‌های کاربردی شرح داده شده است. همچنین در هرکدام از صفحات مرتبط با نه مفهوم داده‌ای نیز وجوه ارتباط و تمایز هر یک از مفاهیم داده‌ای با سایر مفاهیم نیز در قالب جداولی نمایش داده شده است.

  1. مفهوم داده‌ای اشخاص (Involved Party) : بیانگر کلیه اشخاصی است که می‌توانند با موسسه مالی در ارتباط ‌باشند یا موسسه مالی علاقمند به ارتباط و حفظ اطلاعات آن‌ها است. این مفهوم داده‌ای شامل اطلاعات خود موسسه مالی نیز می‌باشد.
  2. مفهوم داده‌ای قرارداد (Arrangement) : بیانگر یک توافق بالقوه یا بالفعل بین دو یا چند شخص حقیقی، شخص حقوقی یا واحد سازمانی است که قوانین و تعهدات مرتبط با تبادل بهای کالا، خدمات و/یا منابع را تعیین و تصدیق می‌کند.
  3. مفهوم داده‌ای شرایط (Condition) : شرح الزامات خاص مربوط به نحوه اجرای کسب‌و‌کار است و شامل اطلاعاتی از قبیل پیش‌‌نیازها، معیارهای صلاحیت، محدودیت‌ها و یا حدود مرتبط با الزامات می‌باشد.
  4. مفهوم داده‌ای محصول (Product) : بیانگر محصولات و خدمات مالی است که در فرایند کسب‌و‌کار قابلیت ارائه، فروش، تأمین یا خرید توسط موسسه مالی، رقبای آن و سایر اشخاص را دارد. این مفهوم داده‌ای محصولات و خدمات غیرمالی که مورد توجه موسسه مالی می‌باشند را نیز دربر می‌گیرد.
  5. مفهوم داده‌ای مکان (Location) : بیانگر اطلاعات محل دسترسی به اشیا و اشخاص، مقصد اطلاعات و یا یک ناحیه محدود مانند کشور، استان، و ... می‌باشد که موسسه مالی تمایل دارد اطلاعات مربوط به آن را نگهداری کند.
  6. مفهوم داده‌ای طبقه‌بندی (Classification) : اطلاعات کسب و کار خاص را از طریق تعریف ساختارهایی که بیانگر طبقه‌بندی موضوعی است، سازماندهی و مدیریت می‌کند. همچنین گروه‌هایی از مفاهیم کسب وکار که برای چند مفهوم داده‌ای مورد استفاده قرار می‌گیرند را نیز سازماندهی و مدیریت می‌کند.
  7. مفهوم داده‌ای جهت‌گیری کسب‌و‌کار (Business Direction) : توصیف اهداف اشخاص باتوجه به شیوه‌ها و محیط‌هایی که می‌خواهند کسب‌و‌‌کار ایشان در آن راستا باشد.
  8. مفهوم داده‌ای رویداد (Event) : بیانگر اتفاقی است که موسسه مالی مایل است به عنوان بخشی از اجرای مأموریت و راهبری کسب‌و‌کار خود، اطلاعات مرتبط با آن را نگهداری نماید.
  9. مفهوم داده‌ای منبع (Resource Item) : هر چیز با ارزش مشهود یا نامشهود (مالی یا غیرمالی) که مؤسسه مالی در راستای تحقق کسب‌و‌کار خود در اختیار دارد، آن را مدیریت یا استفاده می‌کند، یا به آن توجه خاصی دارد را شامل شده و توصیف می‌کند.